1. Acil Durum ve İş Sağlığı Güvenliği Talimatı
İş kazası ve meslek hastalıklarının tanımı iş kanununda yapılmıştır.
A. Genel İş sağlığı ve Güvenliği
Çalışma hayatında işveren ile çalışan arasındaki iş ilişkisini düzenleyen iki önemli kanun vardır. 4857 sayılı iş kanunu(2003) ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanunu(2012) Bu iki kanun ile çalışanların iş hayatındaki tüm yasal hakları güvence altına alınmıştır. Bu kanunlar aynı zaman da İş kazaları ve meslek hastalıkları konusundaki yasal düzenleme işveren ve çalışanlara bazı yükümlülükler getirmişlerdir.
1.İşveren Genel Yükümlülüğü; 6331 Sayılı kanun Madde 4 te 1-İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların
giderilmesini sağlar.
c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için
gerekli tedbirleri alır.
2- İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
3-Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
4- İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.
2. Çalışanların Yükümlülükleri; Madde 19 da
1- Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.
2- Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek.
b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.
ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
d) Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
3-Acil Durumlar; işçileri, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı koruyarak, ruh ve beden bütünlüklerini sağlamaktır. Kuruluşta oluşabilecek acil durum niteliğindeki olaylara karşı; kuruluşa, kişilere ve çevreye gelebilecek olası zararları en az seviyeye indirmek için gerçekleştirilecek faaliyetleri belirlemektir. Yöneticiler, sorumluluk alanında yer alan ve yeni alınacak elemanlara bu prosedürde yer alan ilgili konular hakkında bilgi vermek ve belirlenen düzenlemelere uyulmasına sağlamakla yükümlüdür. Kuruluşta gerçekleşebilecek tüm acil durumları kapsamaktadır. Acil Durum Yönetimi kapsamında; büyük endüstriyel kazalar, doğal afetler, sabotaj (saldırı) gibi dış etkenlerden meydana gelen tehlikeler dikkate alınır. Bu prosedürün yürütülmesinden İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu sorumludur. Acil Durum Yönetiminin etkinliği ve sürekliliğinin sağlanmasından İdari İşler Müdürlüğü sorumludur.
Araçlarda mutlaka yangın söndürme tüpü olmalıdır. Çalışanların yangın söndürme tüpünün kullanımı konusunda hazırlanmış olan talimatları okuyup, bilgi sahibi olmalı ve gerektiğin de kullanabilmelidir. Araç içinde mutlaka ilkyardım çantası olmalıdır. Önemli diğer bir husus ta aranacak acil telefon numaraları da araçta hazır ve görülecek uygun bir yere asılmalıdır.
4-Çalışma Ortamı; Sürücülerin çalışma ortamı denilince sürücü için risk seviyesinin maksimum seviyede olduğu trafikte geçirdiği zamandır. Sürücülere trafik eğitimi işe ilk girdiğinde ve devam eden çalışma hayatında altı ayda bir farkındalık eğitimi şeklinde yenilenmelidir. Bu eğitimler sonunda mutlaka yazılı talimat ta verilmelidir. Araç ile ilgili bakımları zamanında yapılmalı ve tüm teknik donanımları kontrol edilmelidir. Sürücüler yol güzergâhı ile ilgili düzenli bilgi almalıdırlar. Seyir halindeyken mesafeye bakılmaksızın defansif sürücülük önlemlerini alıyor olması gerekmektedir.
Araç ile İlgili Güvenlik Ekipmanları; Gerekli tüm ekipmanlar bulunmalıdır, temiz ve çalışır durumda tutulmalıdır. Eksik veya kusurlu ekipman hemen değiştirilmelidir. Daima güvenli park alanları kullanın. Korumalı ve gözetim altındaki parkların kullanılması zorunludur. Yüklü olduğunda kamyonunuzu hiçbir zaman yalnız bırakmayın. Tüm uzun ve aynı zamanda gecelik durmalar, önceden belirlenmiş kamyon parklarında veya bu amaçla yapılmış ve çalıştırılan benzeri yerlerde yapılmalıdır. Şoförler, araçlarını çalışma günleri sırasında özellikle yüklü olduğunda, mümkün olduğu kadar yalnız bırakmaktan kaçınmalıdır. Bir araç geceleyin yüklenmiş ise, sürücü zamana bakmadan operasyon departmanını veya operasyon yetkilisini bilgilendirmelidir. Refakatçisiz araçlar kilitlenmelidir.
Kabinin Düzenli; Kabininizin daima düzenli ve temiz olduğundan emin olun. Yanınıza alınan veya kabine konulan aşağıda yazılı cihazlar;
Buzdolapları
Televizyonlar
Radyolar
Kahve makinaları
Yangın söndürücüler, vb. uygun biçimde sabitlenmeli ve güvenceye alınmalıdır.
Kişisel Kazalar; Herhangi bir çalışanının yaralanması veya mülke hasarı kapsayan bütün kazalar, bir üst amire rapor edilmeli ve bir Kaza Raporu hazırlanmalıdır. Kaza yapılmamış olsa da kaza ile burun buruna gelindiyse bu olay olarak mutlak raporlanmalıdır. Unutmayın sizin son anda kurtulduğunuz kazada bir başkası kurtulmayabilir.
Yük; Şoför olarak siz, malların alınmasında, taşıma sırasında ve malların tesliminde nakliyeye gözetim ve katkıda bulunmalısınız. Yükü taşımak için tüm gerekli bilgiyi operasyon yetkilinizden alacaksınız. Çalışma gününün ilerlemesi ile, çalışma cetveli doğru bir biçimde doldurulmalı ve işin bitiminde mümkün olduğu kadar çabuk teslim edilmelidir.
Yükleme Sonrasında
Yükleme sonrasında kontrol edilecekler:
Maksimum brüt ağırlığın aşılıp aşılamadığı,
Eğer tehlikeli mallar yüklenmiş ise, aracın turuncu levhalarının takılıp takılmadığı,
Yükün bağlandığını ve uygun şekilde emniyete alındığı, (Yük sabitleme malzemelerinin iyi çalışır durumda olmasının sağlanması sürücünün sorumluluğundadır).
Kapaklar, tenteler ve tente direklerinin emniyetli olduğu, ayrıca bazı özel yüklere bağlı olarak yükün mühürlü olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Yük Güvenliği
Yük güvenliğinin gerçek bir şekilde sağlanması, nakliye hasarlarının dışında başka mallara hasar veren, kişisel yaralanmalara neden olan ve çevreye hasar veren kazaları önler, sigorta taleplerine gerek bırakmaz.
Yanınızda taşıyacağınız ve yükü en iyi şekilde emniyete almak için gerekli olan cırcırlı makaralı gerdirmeleri temin etmeniz gerekmektedir.
Yükleyici ve şoför her ikisi de yükün güvenli bir şekilde yüklenmesinden sorumludur.
Yol güvenliği, yasal hükümlere göre tek başınıza sizin sorumluluğunuzdadır.
Paketler arasında boş alanlardan kaçının ve boşlukları uygun hava yastıkları ile doldurun
Gerdirme halatları hasar görmemiş ve amaca uygun olmalıdır.
İstiflenmiş yüklerde taşıma sırasında kaymaması ve araç boşaltma için açıldığında düşmemesi için güvenceye alınmış olması gereklidir.
Yük güvenliği yetersiz ise, bu durumda yükleme noktası terk edilmemeli ve yüklemeden sorumlu kişi/kişiler bilgilendirilmelidir.
Araçlarda Yangın; Araçta yangın çıkması durumunda; Yazılı talimatlardaki talimatları izleyin.
İtfaiye veya polis-jandarma yı arayın.
Yangınla araçtaki söndürücüler ile yalnızca güvenlik açısından bir sorun yoksa mücadele edilmelidir. Önce çevre güvenliği alınmalıdır.
Lastik yangınlar genellikle kuvvetlidir ve söndürülmesi zordur. Bu nedenle talimatlarda yazıldığı şekliyle müdahale edilmelidir.
Motor veya yakıt tankları ile ilgili yangınlara hiçbir zaman su kullanılmamalıdır. Söndürücünüz kuru tozlu değil ise kum ve toprakta kullanılabilir.
5. Psikososyal etkenler; Düzenli olarak stres ile mücadele konusunda eğitim verilmeleri ve sağlık kontrollerinden geçirilmeleri gerekmektedir. Çalışanların oluşabilecek olumsuz davranışlara karşın nasıl davranacakları hakkında eğitimden geçirilmeleri de gerekmektedir. Trafikte hiçbir hareketin aceleye getirilmemesi, trafikte ki diğer araçlarında olduğu hatırlatılarak tam dikkatli olmaları sağlanmalıdır.
2. Çevre Güvenliği Önlemleri
Acil Durum Sebepleri;Yangın, deprem, sel-su baskını, hortum/fırtına, yıldırım düşmesi, patlama, sabotaj, toplumsal gösteri, trafik kazası, çevre kirliliği, döküntü-sızıntı, besin zehirlenmesi, iş kazası, hırsızlık, elektrik çarpması, gaz zehirlenmesi, yanık, travma, radyasyon gibi doğal veya doğal olmayan olaylar acil durumların sebebidir.
Acil Durum Organizasyonu; Acil Durum Yönetimi, İş Sağlığı ve Güvenliği kurulu tarafından yürütülmekte olup Acil Durum Kurulu organizasyonu aşağıdaki şekilde yapılandırılmıştır;
Başkan, Başkan Yardımcısı, Üyeler, Acil Durum Ekipleri, Haberciler, Söndürme Ekibi, Kurtarma Ekibi, Koruma Ekibi, İlkyardım Ekibi, Acil Tahliye Kat Sorumluları, Sivil Savunma Ekibi gibi ekiplerden oluşur.
Acil Durum İletişim Rehberi; Sivil Savunma ekiplerine ulaşım için hazırlanan ve ekipteki kişilerin ev telefonlarını, cep telefonlarını, adreslerini içeren rehberdir. Bu rehber Acil Durum Kurul üyelerine verilmiş olup, ayrıca güvenlik panosunda asılı olmalıdır.
Acil Tahliye ve Yangın Cihazları Yerleşim Planları; Araç içinde yangın cihazlarının en az bir tanesi sürücünün yanında ve ulaşabileceği bir yerde olmalıdır. Kuruluş içerisinde acil durumlar halinde çalışanların en kısa ve hızlı bir şekilde güvenli bölgeye ulaşmalarını sağlamak amacıyla acil tahliye planları ve yangın cihazları yerleşim planları oluşturulmuş ve genel mekânlara asılarak çalışanlara duyurulmuş olmalıdır. Kuruluş içindeki acil çıkış kapıları için, acil çıkış yönlendirme tabelaları herkes tarafından görülebilecek şekilde uygun yerlere asılmalıdır. Acil durum tahliye planlarının etkinliği prosedürün ilgili maddesinde açıklanan periyodik tatbikatlar ile ölçülmeli ve çalışanlardan gelen geri bildirimler dikkate alınarak revizyon talepleri değerlendirilmelidir.
Acil Durum Tatbikatları
Yangın Tatbikatı; Acil durumlardan yangınla mücadele organizasyonunun etkinliğini sağlayabilmek, yangın müdahale planlarını geliştirebilmek için yılda bir defa yangın tatbikatı düzenlenir. Tatbikat tutanakları İnsan Kaynakları Müdürlüğü tarafından tanzim ve muhafaza edilir.
Acil Tahliye Tatbikatı; Acil durumlarda binanın hızlı ve emniyetli bir şekilde tahliyesini sağlamak amacıyla yılda iki defa Acil Tahliye Tatbikatı yapılır. Tatbikat sonrası tutanak hazırlanıp İSG Kurulunda değerlendirilerek, değerlendirme sonuçlarına göre düzeltici ve önleyici faaliyetler ger ekleştirilmelidir.
Acil durumlar/ Kazalar; Eğer bir şoför, bir başka kişiye, araca, hayvana, yapıya veya yola yakın bir şeye çarparak hasara veya yaralanmaya sebep olursa aşağıdaki tedbirleri almalıdır.
Çevre emniyete alınmalıdır.
Yaralı vb. durumda olan varsa koşulların izin verdiği ölçüde onları tehlike alanı dışına taşımalı, gerekliyse de ilk yardım sağlanmalı.
Acil servis çağrılmalı.
Kazayı kolluk kuvvetlerine rapor edin ve onlar gelene kadar ayrılmayın.
İş sahasındaki, acil durumları/kazaları tesis personeline rapor edin ve onların talimatlarını izleyin.
İş alanında alarm çalması durumunda, tesis talimatlarını ve tesis personelinin uyarı ve işaretlerini izleyin.
Tehlikeli yükleri ilgilendiren durumlarda, taşıma acil durum kartları acil servislere verilir. Mümkün olduğu kadar çabuk firmanızdaki yetkili kişiye bilgi verin, telefon numarası ile birlikte temas kurulacak şahıs, taşıma talimatında belirtilmiştir. Bu yapmış olduğunuz arama, gerekli acil durum planlarını harekete geçirecektir.
3. Kalite ve Müşteri Memnuniyeti
Kalite; Bir mal veya hizmetin belirli ihtiyaçları karşılayabilme yeteneklerini ortaya koyan özelliklerin tamamıdır. Kısaca ürünün veya hizmetin beklentilere cevap verebilme yeteneğidir.
Müşteri Memnuniyeti: Müşterilerin beklenti, istek, şikâyet ve önerilerinin ürün veya hizmet sağlayıcılar tarafından karşılanma düzeyi hakkındaki fikrine denir. Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki “Müşteri Memnuniyeti=Kalite”dir. Kalite, ürün veya hizmetin müşteri şartları ile ne derecede uyuştuğunu gösterir. Yani müşteri, ürün veya hizmeti istediği şartlarda alabiliyor mu, ne derece karşılanıyor. Bu da şu ifadeyi karşımıza çıkarmaktadır; Herkesin kalite ölçütü farklıdır ve kalite lüksü veya pahalı olanı göstermez.